TỪ ĐIỂN GIẢI TÍCH THÀNH NGỮ GỐC HÁN

Bạn có biết 98% thành ngữ tiếng Việt có một bộ phận gốc Hán? Chính vì thế những thành ngữ Hán khi mượn vào tiếng Việt có thể giữ nguyên hình thái - ngữ nghĩa hoặc được chuyển thành tiếng Việt theo cách dịch từng chữ hoặc dịch theo nghĩa chung và có thay đổi trật tự của các yếu tố cấu tạo. Để hiểu được thấu đáo nghĩa của từng câu thành ngữ có gốc Hán, người đọc buộc phải nghiên cứu sâu vào ý nghĩa của từng từ một và cuốn

TỪ ĐIỂN GIẢI THÍCH THÀNH NGỮ GỐC HÁN

của Nhà xuất bản Giáo dục Việt Nam, do GS. TS. Nguyễn Như Ý chủ biên sẽ là công cụ tra cứu hiệu quả nhất cho mọi thắc mắc của bạn.

Theo cuốn từ điển này, bạn sẽ hình dung được nguồn gốc của từng thành ngữ ngoại lai khác nhau. Ví dụ như những câu “chí công vô tư”, “đồng tâm hiệp lực”, “thiên la địa võng”, “tự lực cánh sinh” được mượn từ tiếng Bạch thoại hay câu “xập xí xập ngầu” vốn là thành ngữ Hán “thập tứ thập ngũ” được đọc theo âm vùng Quảng Đông ở Trung Quốc và được biến âm do quá trình tiếp xúc giữa người Việt Nam và các cư dân địa phương Trung Quốc và những thành ngữ như thế này thường được thấy trong các tác phẩm văn học cổ, trong văn chính luận xưa và nay và mang phong cách sách vở rõ rệt.

Cuốn từ điển này còn cung cấp kiến thức về hình thức dịch nghĩa bao gồm 2 loại sau: - Dịch một vài yếu tố ra tiếng Việt, giữ nguyên các yếu tố khác và cấu trúc câu gốc theo lối can ke, như dịch yếu chữ “hữu” thành “có”. Ví dụ: thành ngữ “hữu thuỷ hữu chung” dịch thành “có thuỷ có chung”. - Dịch toàn bộ các yếu tố ra tiếng Việt tương đương và giữ nguyên cấu trúc trật tự các yếu tố, như câu “thuỷ chung như nhất” dịch thành “trước sau như một”, “trăm trận trăm thắng” dịch từ “bách chiến bách thắng”.

Cuốn

TỪ ĐIỂN GIẢI THÍCH THÀNH NGỮ GỐC HÁN

cung cấp 2500 thành ngữ gốc Hán bao gồm những thành ngữ mượn nguyên dạng, các thành ngữ dịch từng chữ hoặc dịch ý. Nội dung sách sẽ giải thích: - Nghĩa đương đại của thành ngữ, trong đó có chỉ ra cách hình thành nghĩa, tức là cơ chế chuyển từ nghĩa đen sang nghĩa bóng. - Nghĩa của từng yếu tố Hán trong thành ngữ. - Những lưu ý về cách dùng khác biệt của một số thành ngữ trong tiếng Việt so với tiếng Hán hiện đại.