Bông Sen Vàng (Tiểu thuyết)

... Hai anh em học chung một đèn. Côn lấy que tăm khơi hai bấc thành hai ngọn đèn trong đĩa dầu lạc. Khiêm hai tay bưng cằm tựa lên bàn, học nhẩm từng chữ. Côn thì viết ra giấy nháp, xướng lên nho nhỏ để nghe từng chữ:

Ái quốc

, nghĩa là yêu nước.

Quốc dĩ dân lập

, nghĩa là nước do dân lập nên.

Dân dĩ quốc tồn

, nghĩa là dân còn thì nước còn.

Vô dân tắc quốc hà do thành

, nghĩa là không có dân sao thành nước được?

Vô quốc tắc dân hà sở tý

nghĩa là, không có nước thì dân lấy đâu ra sự che chở?

Cố quốc dân tất ái quốc

, nghĩa là, dân trong một nước thì phải yêu nước...

Anh cử Sắc vào Quốc sử quán thăm một người bạn là ông Phó bảng Cao Xuân Tiếu và mượn ít sách. Anh đi từ sau bữa cơm chiều. Lúc về đến đầu sân anh nhìn vào nhà, lòng bồi hồi, bởi lâu nay anh chăm việc sách đèn, lo việc thi cử và dạy học cho con mình, cho con em bạn bè nhờ, ít khi lưu ý về cuộc sống gia đình. Anh quá yên tâm vì đã có Hoàng Thị Loan, người vợ hiền đảm đang, gánh vác mọi việc lớn, việc nhỏ trong gia đình. Tối nay, đứng ngoài sân, anh nhận rõ niềm vui hạnh phúc của gia đình mình mà tưởng chừng chuyện trong sách, mẹ dệt cửi thâu canh, con đèn sách chuyên cần...