12 Đại Hoạn Quan Trung Hoa

Có thể nói, mưu lược là một phần trong đời sống văn hóa cổ truyền của các phần tử sĩ phu Trung Hoa ngày xưa. Với quan điểm mưu lược chính là biểu hiện sự kết tinh trí tuệ trong ứng xử giữa con người với con người nên hầu như bất cú việc gì cũng điều dính dáng tới mưu lược. Có lẽ mưu lược bắt đầu từ thời Tam Đại rồi đến Hạ, Thượng, Chu, theo thời gian phát triển thành một số hìh thức mà người sau tổng kết lại thành 36 kế "Tam thập lục kế". Tuy nhiên, mưu lược chỉ bó gọn trong con số đó, số 6 là thái âm nên nhân với bất cứ số nào đều mang ý nghĩa vô vàng mưu lược, biến chuyển tùy theo tình thế phải đối phó, ví dụ: 6x6=36, 6x12=72 ...v.v

Đọc lịch sử Trung Hoa, chắc chắn chúng ta phải nhận ra rằng hầu hết mọi đối ứng điều có mưu lược trong đó. Đến như Khổng Tử với nhiều gian truân phát huy học thuyết của mình, lấy Lễ, Nghĩa làm đầu cũng có thể coi như là một mưu lược gia dùng đạo đức để ứng xử. Về mặt quân sự, mưu lược có đất phát triển tột bật, có thể lấy yếu chống mạnh, lấy ít thắng nhiều, là những bài học hết sức bổ ích cho người đới sau.