(BC) HOÀNG ĐẾ NỘI KINH - QUYỂN 1 (TỪ THIÊN 1 ĐẾN THIÊN 9)

"Con người đối với thiên nhiên như cá trong nước, cuộc sống phải thuận theo biện chứng biến hóa của trật tự thiên nhiên. Nhưng khốn thay, về phần con người đã chẳng được mấy ai lưu tâm đến cái lẽ đồng nhất tương quan trật tự biến hóa lưu thông của cõi thiên nhiên. Thế nên cuộc sống của xã hội loài người đã chỉ là một trường phá hoại, mà khung cảnh trật tự thiên nhiên lại cũng không thể không có những hồi trái biến bất thường, làm cho cuộc sống của con người không khỏi xảy ra muôn vàn đau thương khổ lụy. Cho nên muốn cứu vãn tình thế đau khổ của con người, mà trên không trên thông thiên văn, dưới không đạt địa lý, không rõ sự thăng trầm thay biến của vận khí mùa màng, cũng như không thấu rõ nhân sự tình người, thì quyết định không thể nhúng tay vào. Cho nên chánh văn mới nói:

"Nếu không biết gì hết về niên vận và khí thạnh suy trong mỗi năm, cũng như về cái lẽ khởi lên hư thiệt, thì không thể là lương y là nghĩa thế"

. (Trích lời giải thiên 9 - đoạn 3)